menu

Ratusz, którego już nie zwiedzimy

informacje kołobrzeg, ratusz,średniowieczePowstał w 1380 roku, a potem był przebudowywany. Ostatecznie, został zniszczony w nocy z 1 na 2 lipca 1807 roku. Do dziś pozostały po nim pamiątki.


Z dawnego, średniowiecznego ratusza, pozostał do dzisiaj narożnik północno-zachodni, z pięknymi ozdobnymi kolumnami, w tym kolumną z maszkaronem, zwaną również kolumną Adebara (przeczytaj więcej o legendzie Jakuba Adebara). Od strony bazyliki, na tarasie kawiarni "Adabar" widoczne jest również szerokie okno - to drzwi do dawnego ratusza (oznaczone żółtym znakiem na zdjęciu). Na wieży zachował się również dzwon do zegara. Przetopiony - brzmi po dziś dzień w Kołobrzegu. O samym ratuszu wiemy niewiele, zachowało się kilka jego widoków z panoramy miasta oraz jeden rysunek.

Kołobrzeg, jak na miasto hanzeatyckie przystało, musiał mieć reprezentacyjny obiekt przeznaczony dla władzy miejskiej. W przestrzeni publicznej w XIV wieku najważniejsza była budowa kolegiaty, która trwała od końca XIII wieku. Pierwszy ratusz znajdował się przy ul. Podgórnej (obecnie Wąska), w kamienicy mieszczańskiej. Był mały, z pomieszczeniem na areszt. Stary ratusz rozebrano w 1663 roku budując na jego miejscu kościół kalwiński.

Budując nowy gmach gmach ratusza w centralnym miejscu na Rynku, kołobrzeżanie wzorowali się na ratuszach w Lubece i Stralsundzie. Jego architektura odpowiadała ich aspiracjom, jak na ważne miasto hanzeatyckie przystało. W historii miasta jest wiele elementów, przy których realizacji kołobrzeżanie wzorowali się na tych miastach, jak chociażby polichromia kolegiaty. Patrycjat Kołobrzegu wychodził z założenia, że miasto nad Parsętą nie może być gorsze.

Tak naprawdę, nie wiemy jak wyglądała pierwotna architektura ratusza. Budynek był wielokrotnie przebudowywany, wraz z rozwojem miasta zmieniał się i to bardzo. Według przypuszczeń, fasada zachodnia składała się z pomieszczeń parterowych z gotyckimi okienkami, pierwszym piętrem i główną częścią na kolejnej kondygnacji z trzema wielkimi ostrołukowymi oknami. Całość, według przekazów, zwieńczało 7 niewielkich wieżyczek.

Wiemy, że w okresie średniowiecza prowadzono prace budowlane w ratuszu, ale brakuje szczegółów poza tym, że od wschodu na poddaszu dodano smukłą wieżyczkę, a także skrzydła boczne. Potem zamknięto ratusz, który był w kształcie podkowy, budując m.in. budynek wagi miejskiej. Ratusz przetrwał wojnę 30-letnią, ale był uszkodzony, jak wiele budynków w mieście. Budynek, niedługo po wojnie przeszedł remont kapitalny. Przy okazji zmieniono wygląd fasady zachodniej. W miejscu środkowego okna umieszczono zegar. Całość zwieńczoną pięcioma smukłymi wieżyczkami i bogato zdobioną attyką. W dolnej części dodano bogato zdobione kolumny i filary. Martin Rango napisał zaś w swojej księdze "Colberga Togata", że piwnice ratusza "nie miały sobie równych w całym kraju". I nawet dziś patrząc na ich architekturę, trudno domówić mu racji.

Średniowieczny ratusz przetrwał wojnę trzydziestoletnią i siedmioletnią. Spłonął w nocy z 1/2 lipca 1807 roku podczas oblężenia napoleońskiego. Generał Loison zaproponował poddanie twierdzy, co oszczędziłoby zabudowę miejską. Niestety, nie było na to zgody komendanta twierdzy - Gneisenaua, ale swój udział w fanatycznej obronie miasta kosztem ludzi i zabudowy - ma przedstawiciel kolegium mieszczańskiego - Joachim Nettelbeck. Loison przyrzekł Kołobrzegowi, że zostanie zeń tylko kupa popiołu. I słowa dotrzymał. Ratusz został zbombardowany i spłonął.

Ruiny ratusza straszyły w Kołobrzegu przez wiele lat. Wypalony gmach miał szczególny charakter. Na przykład niektóre kolumny wykorzystywano jako nagrobki - taką wystawiono Karolowi Waldenfelsowi, zastępcy komendanta, który poległ w walkach o Fort Wilczy. Ich fragmenty znajdują się również na wystawie "Dzieje Kołobrzegu" w Muzeum Oręża Polskiego. Wreszcie, ratusz został rozebrany, a na jego miejscu w latach 1829-1832 wzniesiono obiekt neogotycki, który przetrwał do dnia dzisiejszego. Projektant ratusza, Karl Friedrich Schinkl, pozostawił jako fundamenty gotyckie piwnice (odgruzowano je dopiero w 1913 roku otwierając luksusową restaurację, a także północno-zachodni narożnik z kolumnadą). Tymczasem historia obiektu neogotyckiego, to już odrębna opowieść...

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Średniowieczny ratusz w Kołobrzegu - rysunek Otto Rubowa.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Ratusz w Lubece - obraz z 1881 roku. Widoczne są elementy wykorzystane przy budowie ratusza w Kołobrzegu. Fot. public domain.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Ratusz w Stralsundzie. To do niego najbardziej nawiązuje średniowieczny ratusz kołobrzeski. Fot. public domain.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Średniowieczny ratusz na tzw. sztychu Meriana z 1652 r.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Rekonstrukcja ratusza dla potrzeb filmu "Kolberg" Veita Harlana.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Rekonstrukcja ratusza dla potrzeb filmu "Kolberg" Veita Harlana - eksplozja nawiązująca do nocy z 1/2 lipca 1807.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Nagrobek Joachima Nettelbecka.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Północna ściana ratusza przed 1945 rokiem.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Restauracja w gotyckich piwnicach ratusza.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Północna ściana ratusza - widok z budynku Urzędu Miasta - 2005 r.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Północna ściana ratusza z zaznaczonym dawnym portalem wejściowym, stan z 2005 r.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Średniowieczne kolumny, stan sprzed remontu.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Wnętrze kawiarni sprzed remontu.

informacje kołobrzeg, ratusz, średniowiecze
Kolumna Adebara.

Dodaj komentarz

UWAGA!
Komentarze są prywatnymi opiniami Czytelników, za które redakcja nie ponosi odpowiedzialności. Publikowanie jest jednoznaczne z akceptacją regulaminu. Jeśli jakikolwiek komentarz narusza obowiązujące prawo lub zasady współżycia społecznego, prosimy o kontakt (napisz do nas). Komentarze niezwiązane z artykułem, naruszające regulamin lub zawierające uwagi do redakcji, będą usuwane.

Komentarze zostaną opublikowane po akceptacji przez moderatora.

Administratorem danych osobowych jest  Wydawnictwo AMBERPRESS z siedzibą w Kołobrzegu przy ul. Zaplecznej 9B/6 78-100 Kołobrzeg, o numerze NIP: 671-161-39-93. z którym możesz skontaktować się osobiście pod numerem telefonu 500-166-222 lub za pośrednictwem poczty elektronicznej wysyłając wiadomość mailową na adres poczta@miastokolobrzeg.pl Jednocześnie informujemy że zgodnie z rozporządzeniem o ochronie danych osobowych przysługuje ci prawo dostępu do swoich danych, możliwości ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania w zakresie wynikającym z obowiązującego prawa.