menu

Twierdza Kołobrzeg jako atrakcja turystyczna

Widok na Szenic Kleista6 lutego 2006 r., podczas wyjazdowego spotkania w ramach warsztatów militarno-kulturalnych, dzięki sporemu zaangażowaniu Ligi Morskiej i Rzecznej, udało się zwiedzić zabytki Twierdzy Kołobrzeg. Dużą dawkę historii uczestnicy spotkania otrzymali w Muzeum Oręża Polskiego, zarówno podczas wizyty na wystawie "Dzieje Kołobrzegu" jak i "Dzieje Oręża Polskiego". Potem odbyło się zwiedzanie najcenniejszych zabytków: Fortu Wilczego (obecnie amfiteatr), Szańca Kamiennego, Fortu Ujście i latarni morskiej, umocnień zachodniej części Parku Nadmorskiego: Szańca Kleista, wieży radarowej i dalmierza, wreszcie Reduty Morast (zwanej bagienną) i Reduty Solnej. Całość pilotował Antoni Szarmach, prezes Ligi Morskiej i Rzecznej w Kołobrzegu.


Celem spotkania w Kołobrzegu i zwiedzania fortyfikacji z grupą pracowników klubów garnizonowych z całej Polski, była dyskusja na temat możliwości adaptacji obiektów wojskowych na cele kulturalne, a przede wszystkim na cele turystyczne. Kołobrzeg ma szansę stać się prawdziwą atrakcją na mapie pasjonatów militariów i wojskowości. Aby tak się stało, wystarczy dobry plan logistyczny i promocyjny. Kołobrzeg był twierdzą przez ponad 300 lat. Zapisał się w historii jako mała, ale niezwykle odważna twierdza. To trzeba podkreślać i należy zrobić wszystko w kierunku upowszechnienia tej wiedzy oraz wykorzystania jej dla interesu lokalnej społeczności. Przypomnę tylko, że w przyszłym 2007 roku, przypada 200 lat od za-kończenia najbardziej znanego w dziejach oblężenia Twierdzy Kołobrzeg przez wojska napoleońskie, zakończonego 2 lipca 1807 roku.
Najważniejszą atrakcją podczas wycieczki, było to, co na co dzień jest dla zwykłych turystów niedostępne, czyli umocnienia na terenie Marynarki Wojennej. Przed wojną, lasek Załęże był jedną z atrakcji tej części miasta. Romantyczne zachody słońca, tereny zielone, cieki wodne, morze. To wszystko tworzyło fantastyczną atmosferę. Po 1945 roku, ten teren został przeznaczony do działań wojskowych. Opracowana koncepcja obrony polskiego wybrzeża, zakładała lokowanie na ternach nadmorskich baterii artylerii stałej. Od początku lat 50-tych w Koło-brzegu stacjonowała 19 Bateria Artylerii Stałej. Na terenie wybrzeża takich jednostek było ponad dziesięć. Składały się one z baterii, na wyposażeniu których były armaty o kalibrze 152 mm, 130 mm i 100 mm. W Kołobrzegu ustawiono cztery baterie z armatami D-13 o kalibrze 130 mm. Do dziś na terenie Marynarki Wojennej zachowało się jedno sprawne (!) działo, drugie jest na wystawie plenerowej Muzeum Oręża Polskiego. Zasięg strzelania dział wynosił 25 kilometrów, natomiast ogień skuteczny 19 kilometrów. Baterie wspierała infrastruktura bojowa: dwa punkty obserwacyjne w Grzybowie i w okolicach Kamiennego Szańca, wieża radiolokacyjna z radarem o zasięgu 70 km, wieża dalmierza i inne obiekty, w tym system tuneli i łączności oraz wyznaczone do ochrony dwa rejony umocnione: w okolicy Kamiennego Szańca Batalionowy Rejon Umocniony nr 9 a w Grzybowie 7 Kompanijny Rejon Umocniony.

Fotogaleria


W końcu lat 70-tych zmieniła się polska koncepcja obronna. Klasyczną artylerię wyparło uzbrojenie rakietowe. W 1977 roku wykonano ostatnie strzelanie szkoleniowe z baterii koło-brzeskiej. Warto jednak wspomnieć, że trochę wcześniej odbyło się strzelanie szkoleniowe brzemienne w skutki. Żołnierze nie powiadomili o nim mieszkańców i huk wystrzału spowodował, że w wielu oknach w okolicznych domach wyleciały niezabezpieczone szyby, które następnie wstawiono na koszt wojska.
Pozostaje kwestia pomysłu na wykorzystanie fortyfikacji Twierdzy Kołobrzeg. W następnych numerach „Kulis” przybliżę Czytelnikom historię tych bardziej i mniej znanych obiektów. Nie ulega jednak wątpliwości, co podczas spotkania podkreślano regularnie, że uwarunkowania historyczne Kołobrzegu w dotychczasowej promocji miasta nie są wykorzystywane w za-dowalającym stopniu. Wynika to z prostych przyczyn: zabytki są rozrzucone w różnych częściach miasta, w większości nie są w najlepszym stanie technicznym, a poza tym rzadko kie-dy spełniają one swoje pierwotne, militarne funkcje. Pełnią one najczęściej funkcje gastronomiczne, ewentualnie kulturalne (na przykład amfiteatr). Jest jednak szansa, aby ten stan rzeczy uległ zmianie, to znaczy aby do tej funkcji rozrywkowej i spożywczej dodać funkcję historyczną.
Urząd Miasta już teraz bierze udział w projekcie unijnym dotyczącym fortyfikacji w rejonie Morza Bałtyckiego. Wystarczy tylko dobry pomysł i jego opracowanie pod względem finansowym i logistycznym, i możemy zrobić z Twierdzy Kołobrzeg atrakcję do zwiedzania. Wy-konanie tablic informacyjnych do wszystkich obiektów, z fotografiami i opisami w trzech językach, pozwoli zapoznać się z ich historią. Dobrym przykładem jest tutaj informacja na Kamiennym Szańcu. To powinien być pewien układ odniesienia. Następnie, trzeba by opracować jakąś mapę i mini przewodnik turystyczny, który byłby bezpłatnie rozdawany chętnym w punktach informacji turystycznej, a z którym można by zwiedzić miasto i dotrzeć do najciekawszych punktów dawnej twierdzy.
Drugą kwestią to rejon umocniony na terenie Marynarki Wojennej. Jest już pewne, że nawet, gdyby armia chciała sprzedać część terenów już wojsku niepotrzebnych, to byłyby to działki parkowe. Czy jest szansa na zdobycie terenów z czterema bateriami i jednym działem, wieżą radarową i dalmierzem? Trudno odpowiedzieć na to pytanie, ale jedno jest pewne: gdyby ten teren zrewitalizować i udostępnić turystom, to jego położenie i atrakcyjność byłyby pewnym sukcesem.

Robert Dziemba

Dodaj komentarz

UWAGA!
Komentarze są prywatnymi opiniami Czytelników, za które redakcja nie ponosi odpowiedzialności. Publikowanie jest jednoznaczne z akceptacją regulaminu. Jeśli jakikolwiek komentarz narusza obowiązujące prawo lub zasady współżycia społecznego, prosimy o kontakt (napisz do nas). Komentarze niezwiązane z artykułem, naruszające regulamin lub zawierające uwagi do redakcji, będą usuwane.

Komentarze zostaną opublikowane po akceptacji przez moderatora.

Administratorem danych osobowych jest  Wydawnictwo AMBERPRESS z siedzibą w Kołobrzegu przy ul. Zaplecznej 9B/6 78-100 Kołobrzeg, o numerze NIP: 671-161-39-93. z którym możesz skontaktować się osobiście pod numerem telefonu 500-166-222 lub za pośrednictwem poczty elektronicznej wysyłając wiadomość mailową na adres poczta@miastokolobrzeg.pl Jednocześnie informujemy że zgodnie z rozporządzeniem o ochronie danych osobowych przysługuje ci prawo dostępu do swoich danych, możliwości ich poprawiania, żądania zaprzestania ich przetwarzania w zakresie wynikającym z obowiązującego prawa.